Năm 2024 được dự đoán chứng kiến sự bùng nổ của các Trung tâm Dữ liệu (TTDL) để đáp ứng nhu cầu phát triển trí tuệ nhân tạo (AI). Sự dịch chuyển của những gã khổng lồ công nghệ tới châu Á, đặc biệt Đông Nam Á, bắt đầu thấy rõ.
Singapore đang đứng đầu khu vực về số lượng TTDL, nhưng hạn chế về diện tích, nguồn điện và nước là trở ngại lớn cho đảo quốc này. Malaysia, Indonesia, Thái Lan hay Philippines đang tăng tốc cho cuộc đua khiến “miếng bánh” tại Đông Nam Á ngày càng nhỏ lại.
NHU CẦU TĂNG TRƯỞNG
Các TTDL là mấu chốt trong việc thúc đẩy cuộc cách mạng AI, cung cấp sức mạnh xử lý khổng lồ và lưu trữ một lượng lớn dữ liệu quan trọng cho sự phát triển AI. Bị ràng buộc bởi những cam kết phát thải thấp và mục tiêu tối đa hóa chi phí, các ông lớn công nghệ đang dồn về châu Á – Thái Bình Dương.
Gần đây, Google đã tạo ra một công cụ để tìm kiếm điện sạch ở những nơi có tiềm năng dư thừa lớn điện gió và điện mặt trời, sau đó tăng cường hoạt động của TTDL ở đó.
Google tin rằng làm như vậy có thể cắt giảm lượng carbon lẫn chi phí và các công ty công nghệ khác cũng nghĩ vậy. Họ đặt cược về nhu cầu các TTDL trên khắp Đông Nam Á, khu vực đang chứng kiến xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ.
Gần đây, nhà sản xuất chip Nvidia của Mỹ công bố kế hoạch xây dựng một TTDL cho AI trị giá 200 triệu USD tại Indonesia.
Gấp 10 con số đó, tại Malaysia, Microsoft thông báo đầu tư 2,2 tỉ USD vào cơ sở hạ tầng đám mây và AI. Tại Indonesia, Microsoft hé lộ kế hoạch đầu tư 1,7 tỉ USD, và tại Thái Lan, họ tuyên bố sẽ mở một TTDL.
Singapore, sau một thời gian áp dụng luật bất thành văn là không xây dựng các TTDL mới, cũng bắt đầu thay đổi.
Một số công ty vẫn đặt trụ sở khu vực hoặc toàn cầu tại Singapore nhưng đang mở rộng danh sách TTDL của họ sang các nước như Malaysia, Indonesia, Việt Nam, Thái Lan và Philippines.
Thực tế khiến Singapore phải đánh giá lại và có một loạt động thái. Không còn chạy đua số lượng, Singapore hướng tới chất lượng của các TTDL qua việc tăng công suất, từ đó họ cũng phải tìm thêm nguồn cung năng lượng tái tạo từ các nước xung quanh.
Tại hội nghị thường niên của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) ở Tbilisi (Gruzia) trong hai ngày 2 và 3-5/2024, AI và TTDL thu hút sự chú ý lớn.
“Việt Nam thường được xem là một lựa chọn tự nhiên để mở các TTDL vì tiềm năng điện tái tạo lớn” – ông Thomas Abell, giám đốc bộ phận công nghệ số của ADB, nhận xét với Tuổi Trẻ bên lề tọa đàm.
Đầu tháng này, Công ty Alibaba của Trung Quốc tiết lộ kế hoạch sẽ xây dựng một TTDL tại Việt Nam. Ở trong nước, Viettel vừa đưa vào hoạt động TTDL lớn nhất nước với công suất 30MW. Những TTDL như vậy có thể là lựa chọn cho các nhà đầu tư nước ngoài nhưng như vậy vẫn là chưa đủ.
Khả năng cung cấp dịch vụ, sử dụng và di chuyển dữ liệu xuyên quốc gia ở các nước khác trong Đông Nam Á tốt hơn có thể là lý do khiến một số doanh nghiệp không chọn Việt Nam gần đây, theo ông Thomas Abell.
Mặc dù vậy, với quy mô thị trường bùng nổ nhanh chóng và khả năng hội nhập kinh tế thế giới mạnh mẽ của Việt Nam, ông Thomas Abell tin rằng đến một lúc nào đó Nivida sẽ cần có một TTDL ở Việt Nam.
Đồng quan điểm trên còn có TS David Hardoon, CEO Aboitiz Data Innovation (Singapore), một người có hơn 20 năm kinh nghiệm về công nghệ và AI.
“Một trong những thách thức đặt ra với Việt Nam là quan điểm của nước này đối với điện toán đám mây và việc sử dụng các nhà cung cấp đám mây. Nó rất bản địa hóa. Nếu Việt Nam có một TTDL, nó chỉ phục vụ Việt Nam chứ không phải phục vụ khu vực”, ông David Hardoon nhận định với Tuổi Trẻ.
Theo thời gian các công ty siêu quy mô lớn như Amazon, Google, Microsoft sẽ cần có TTDL ở mỗi quốc gia để phục vụ thị trường địa phương và đáp ứng các yêu cầu pháp lý.
Nhưng về dài hạn, quy định của các chính phủ cần nhìn nhận nhu cầu xuyên biên giới của các nhà đầu tư, đồng thời cần có quy định để đảm bảo an ninh dữ liệu mà không hạn chế quá mức.
Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia khác trong khu vực cũng có chính sách riêng về dữ liệu. Trung Quốc tiên phong trong việc thắt chặt nhưng gần đây cũng đã đề xuất nới lỏng kiểm soát dữ liệu xuyên biên giới.
Bất chấp sự phân mảnh về quy định tại châu Á, ông Mark Bennett, cố vấn công nghệ và bất động sản tại Công ty Hogan Lovells, tin rằng các nhà đầu tư TTDL sẽ chỉ được định hướng bởi một điều: lợi tức đầu tư.
(Nguồn: Báo tuổi trẻ)
Trong cách nhìn truyền thống, trung tâm dữ liệu được đánh giá dựa trên quy mô, tốc độ xử lý và khả năng mở rộng. Càng nhiều máy chủ, càng nhiều tài nguyên, càng có lợi thế. Tuy nhiên, kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành này phải nhìn lại chính nền tảng của mình. Khi nhu cầu tính toán tăng vọt chưa từng có, một biến số tưởng như phụ trợ lại nổi lên chi phối toàn bộ cuộc chơi: điện năng. Và ở trung tâm của bài toán điện năng ấy chính là chip.
Trong làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu, một thực tế đang dần trở nên rõ ràng: trung tâm dữ liệu không chỉ là hạ tầng công nghệ, mà đã trở thành thị trường lớn nhất và quan trọng nhất của ngành chip AI. Nếu như trước đây, chip bán dẫn chủ yếu phục vụ cho máy tính cá nhân, điện thoại hay thiết bị điện tử tiêu dùng, thì ngày nay, phần lớn giá trị của chip tiên tiến lại nằm trong các trung tâm dữ liệu – nơi vận hành và nuôi dưỡng các hệ thống AI quy mô lớn.
Trong nhiều năm, ngành trung tâm dữ liệu phát triển dựa trên một logic tương đối đơn giản: phần cứng được chuẩn hóa, chip được sản xuất bởi một số ít công ty bán dẫn, và các nhà vận hành hạ tầng chỉ cần mua về, lắp đặt, rồi tối ưu vận hành. Mô hình này từng tạo ra sự ổn định và khả năng mở rộng nhanh chóng cho internet, điện toán đám mây và các dịch vụ số.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký quyết định phê duyệt Đề án “Xây dựng Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050”.
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư hạ tầng công nghệ số và trung tâm dữ liệu quy mô lớn tổ chức cuối tuần qua, dưới sự chứng kiến của lãnh đạo UBND TP.HCM cùng hơn 150 đại biểu, G42 và liên danh nhà đầu tư trong nước đã ký thỏa thuận khung hợp tác dài hạn nhằm phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Việt Nam. Tổng quy mô vốn dự kiến lên tới 2 tỷ USD, phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của TP.HCM trong vai trò đầu mối hạ tầng số khu vực.
Trong vài năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo không còn là một khái niệm mang tính thử nghiệm mà đã bước vào giai đoạn bùng nổ trên quy mô toàn cầu. Từ các mô hình ngôn ngữ lớn, hệ thống nhận diện hình ảnh cho đến các nền tảng phân tích dữ liệu theo thời gian thực, AI đang len lỏi vào mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, phía sau sự phát triển nhanh chóng của AI không chỉ là những thuật toán thông minh, mà còn là một cuộc chạy đua hạ tầng công nghệ chưa từng có, nơi chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu đóng vai trò trung tâm.
Trí tuệ nhân tạo đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự thay đổi của nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, phía sau những ứng dụng AI thông minh mà người dùng tiếp cận mỗi ngày – từ trợ lý ảo, dịch thuật tự động cho đến phân tích dữ liệu lớn
Các thương vụ hạ tầng trung tâm dữ liệu thường xuyên vượt mốc 10 tỷ USD, thậm chí thương vụ lớn nhất đạt tới 40 tỷ USD. Quy mô “khổng lồ” này đã khiến ngành bảo hiểm rơi vào tình thế “stress”…
Nhiều chuyên gia cho rằng nếu chip bán dẫn được ví như “dầu mỏ của thế kỷ XXI”, thì kỹ sư thiết kế chip chính là những người khai thác mỏ vàng công nghệ mới của thế giới. Trong cuộc đua bán dẫn toàn cầu, quốc gia nào sở hữu đội ngũ kỹ sư chất lượng cao sẽ nắm lợi thế lớn trong chuỗi giá trị công nghệ.
Trong thế kỷ XXI, sức mạnh của một quốc gia không còn chỉ được đo bằng tài nguyên thiên nhiên hay quy mô quân đội. Ngày càng nhiều chuyên gia cho rằng chip bán dẫn mới chính là nền tảng của quyền lực công nghệ và an ninh quốc gia. Từ hệ thống vũ khí hiện đại, trí tuệ nhân tạo quân sự đến hạ tầng an ninh mạng, tất cả đều phụ thuộc vào những con chip nhỏ bé nhưng cực kỳ phức tạp.
